Praktische organisatie van bevolkingsonderzoek

Wie heeft recht op gratis mammografie?

Vrouwen van 50 tot en met 69 jaar hebben om de twee jaar recht op een gratis preventieve mammografie als ze recht hebben op terugbetaling. Een vrouw heeft recht op terugbetaling vanaf 1 januari van het jaar dat ze 50 wordt. Het recht stopt op 1 januari van het jaar dat ze 70 wordt.
 
Om de twee jaar wil zeggen dat er tussen twee preventieve mammografische onderzoeken een volledig kalender jaar moet zitten. Bijvoorbeeld, een vrouw die op 30 december 2005 een borstscreening liet nemen, heeft terug recht op een gratis onderzoek vanaf 1 januari 2007. Huisartsen en gynaecologen moeten dus geen volledige twee jaren wachten om een vrouw terug door te verwijzen voor mammografie. Met een eventueel uitgevoerde diagnostische mammografie wordt geen rekening gehouden.

Voorwaarden voor een gratis preventieve mammografie

• Op het voorschrift moet vermeld staan dat het om een screeningsmammografie gaat. Gebruik liefst het officiële aanvraagformulier.
• Vraag geen bijkomende onderzoeken aan.

Welke vrouwen komen niet in aanmerking voor een gratis preventieve mammografie?

Jongere vrouwen dan 50 jaar of oudere vrouwen dan 69 jaar hebben enkel recht op het normale terugbetalingstarief.

Wat met vrouwen buiten de doelgroep?

• Wie hoort nu precies tot de doelgroep?
• Wat met jongere en oudere vrouwen? Klik hier.

Voor welke vrouwen is een preventieve mammografie niet wenselijk?
 

• Vrouwen jonger dan 50 jaar zonder verhoogd risico.
• Vrouwen die in behandeling zijn voor borstkanker, worden gedurende 10 jaar opgevolgd met diagnostische mammografiën.
• Vrouwen met genetische predispositie (BRCA 1 en 2 genen) moeten sneller en intensiever worden opgevolgd.
• Vrouwen ouder dan 69 jaar met een beperkte levensverwachting.
• Vrouwen die op consultatie komen met een zelfontdekte afwijking in de borst.

Wat wordt van de verwijzende arts verwacht?

Uitgebreide informatie hierover vind je in de aanbeveling borstkankerscreening van Domus Medica. De kernboodschappen hiervan geven je een snel overzicht.

Een asymptomatische vrouw uit de doelgroep biedt zich aan voor borstkankerpreventie.

1. Geen klinisch borstonderzoek uitvoeren. Er is namelijk geen wetenschappelijke onderbouwing om klinisch borstonderzoek in te schakelen bij preventie, in tegendeel.
 
2. Informatie geven over de voor- en nadelen van borstkankeropsporing  en “breast-awareness”.
 
3. De vrouw vragen eventuele vorige mammografieën mee te nemen naar het onderzoek.
 
4. Het officiële aanvraagformulier gebruiken of duidelijk op de verwijsbrief vermelden dat het om preventieve mammografie gaat.
 
5. De vrouw naar een erkende mammografische eenheid verwijzen.
 
6. Registreer de verwijzing in het dossier en noteer waneer herhalingsmammografie nodig is.

Hoe ervoor zorgen dat er zoveel mogelijk vrouwen in je praktijk deelnemen?

Het  advies van de huisarts is de belangrijkste motiverende factor voor de vrouw om al dan niet een screeningsmammografie te laten nemen. Door systematisch opvolgen van de screeningsstatus van de doelgroepvrouwen kan de huisarts ten gepaste tijde advies geven. Het meest effectieve systeem om vrouwen tot screening aan te zetten is een persoonlijke uitnodiging door de huisarts. Zowel een mondelinge, telefonische als een schriftelijke uitnodiging door de huisarts werpt zijn vruchten af. Je mag je doelgroepvrouwen per brief uitnodigen als hij aan bepaalde voorwaarden voldoet. De Orde voor geneesheren stelde een typebrief op.

Hoe loopt het verder? 

1. De radioloog noteert de naam van de huisarts op de officiële aanvraag, tenminste als dit nog niet gebeurd is.
 
2. De preventieve mammografie wordt gemaakt, geprotocolleerd en doorgestuurd naar het regionaal screeningscentrum voor de tweede lezing of eventueel derde lezing. Een regionaal screeningscentrum is een door de Vlaamse overheid erkend expertisecentrum dat het bevolkingsonderzoek in een bepaalde regio organiseert. Het registreert de genomen mammografiën, bewaakt de kwaliteit en voert de tweede en eventueel derde lezing uit. 

Logo Antwerpen Noord werkt samen met het Centrum voor Kankerpreventie van de Universiteit Antwerpen, Universiteitsplein 1, 2610 Wilrijk, tel 30/820 25 59. Klik hier voor een lijst van alle regionale screeningscentra waar de Logo's mee samenwerken.

Binnen de drie weken na het nemen van de preventieve mammografie:

Wat na positieve mammografie?

In het vroegere Logo Antwerpen Noord hebben de klinieken AZ KLINA en AZ St Jozef samen de “Borstkliniek Voorkempen” opgericht die een kwaliteitsgarantie wil bieden voor alle vrouwen met borstkankerproblematiek uit de regio. De zorg van de huisartsen en deze van de borstkliniek moeten optimaal op elkaar worden afgestemd om de opvang van de vrouwen kwaliteitsvol te laten verlopen. Dit wordt verzekerd door een transmuraal klinisch zorgpad dat toen samen met het Logo in een“samenwerkingsovereenkomst” werd gegoten.
Een handige werkfiche met de kernboodschappen vind je hier.