In deze rubriek vind je informatie over hoe je promotie kan voeren voor een rookvrij leven. We geven je tal van suggesties die succesvol zijn. Van leuke boeken, tot voordrachten en didactische pakketten.
We willen niet volledig zijn. Meer inspiratie vind je in het uitgebreide aanbod van partners die aan dit thema werken. 
In de Logo webwinkel bestel je rechtstreeks materialen bij ons.

• website van het VIGeZ - Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie
• projecten en draaiboeken
• boeken, brochures en films
• spelen
• tentoonstellingen, voordrachten en toneelvoorstellingen

Website van het VIGeZ

In de webwinkel en op de website van het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie vind je heel wat materiaal over roken. Niet enkel de klassieke lespakketten, maar ook videoprogramma’s, toneelvoorstellingen, spelen en andere producten die op klas- of schoolniveau kunnen gebruikt worden, komen in deze inventaris voor.
Ook op de website van www.rookvrijeklassen.be vind je concrete les- en projectsuggesties.

Projecten en draaiboeken

Leerlijn tabak

De leerlijn tabakspreventie bevat aanbevelingen om te werken rond tabakspreventie vanaf het kleuteronderwijs tot en met de 3de graad secundair onderwijs. De leerinhouden bouwen op elkaar verder en zorgen zo voor een verticale samenhang tussen de verschillende onderwijsniveaus. Het is de bedoeling dat er op elk niveau iets wordt toegevoegd en dat tabakspreventie aan bod komt in verschillende vakken.
Alle info

Game.over@tabak      

Nieuw educatief pakket tabakspreventie voor de derde graad lager onderwijs. Het pakket helpt kinderen te kiezen voor een levensstijl zonder sigaret, met respect voor rokers. 
Online beschikbaar

360° rookvrij

Binnen het project Rookvrije School kregen 40 scholen via trajectbegeleiding ondersteuning aangeboden door het VIGeZ bij het verder uitbouwen van hun rookbeleid. De ervaringen uit deze trajectbegeleiding vormen de basis voor ‘360° Rookvrij’. De handleiding geeft concrete informatie met praktijkvoorbeelden. Er wordt vertrokken vanuit knelpuntenfiches.
360° rookvrij is er om secundaire scholen  te ondersteunen die werk willen maken van een rookbeleid op school. Het biedt ook ondersteuning aan partners die scholen hierbij willen helpen.
Voor meer info en een gratis exemplaar: mail Dirk

Vlaamse Wedstrijd Rookvrije Klassen

Eén van de projecten waaraan scholen kunnen deelnemen, is de wedstrijd Rookvrije Klassen voor jongeren van de eerste graad van het secundair onderwijs (12- tot 14-jarigen). Met als achterliggend idee: promoten van het rookvrij zijn en het beginnen-met-roken uitstellen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt namelijk dat hoe langer de jongere het roken uitstelt, hoe groter de kans is dat hij rookvrij blijft.

Een effectevaluatie bewijst het nut van de formule. Onder de leerlingen die ooit deelnamen vinden we na ongeveer 4 à 5 jaar slechts 17% rokers, terwijl dit bij de leerlingen die nooit deelnamen bijna 32% is.

Alcohol, cannabis, illegale drugs en tabak in het meerjarenplan van je gemeente

De opmaak van het eerste integraal meerjarenplan biedt een geweldige opportuniteit om de zorg voor gezondheid en voor gezond leven te verankeren in het beleid. Gemeenten en OCMW’s zullen één meerjarenplan moeten maken in uitvoering van de Beleids- en beheerscyclus (BBC).

Per gezondheidsthema zijn er verschillende themafiches (alcohol, cannabis, illegale drugs en tabak). Concreet zijn de fiches allemaal vanuit eenzelfde logica opgebouwd en bevatten ze naast cijfers ook aanknopingspunten voor het maken van een lokale analyse rond het thema. Met aandacht voor het formuleren van doelstellingen en opstellen van actieplannen.

Actiegids tabakspreventie helpt lokale besturen bij beleid

Rookstop geeft de grootste gezondheidswinst van alle gezondheidsacties en kan niet ontbreken als lokale besturen werken rond gezondheid. Natuurlijk is voorkomen beter dan genezen zodat tabakspreventie belangrijk blijft.
De actiegids wil lokale besturen inspireren in het opzetten van een lokaal gezondheidsbeleid omtrent tabak. De gids is een realisatie van de rookstopregisseurs. Met het project rookstopregisseurs wil de Vlaamse overheid werken aan een belangrijke prioriteit uit het Vlaams Actieplan Tabak, Alcohol en Drugs, nl. het versterken van het lokale ondersteuningsaanbod voor rookstop.
Actiegids tabakspreventie voor lokale besturen
 

Boeken, brochures en films

Brochures helpen bij het opzetten van een tabaksbeleid op school en op het werk

Scholen en bedrijven kunnen op de website van het VIGeZ handige brochures en paketten downloaden voor het opzetten van een tabakspreventiebeleid op de werkplek en in de scholen.
Download brochure voor scholen (pdf)      
Actiepakket gezondheidsbevordering op het werk

Jongeren en roken: een nieuwe preventiecampagne – educatieve cd-rom

Vanaf 1 september 2008 zijn de Vlaamse scholen volledig rookvrij.
Met de educatieve cd-rom “Healthy@School: Roken, een teer onderwerp” biedt de Stichting tegen Kanker een instrument om op een originele en prikkelende manier met studenten bezig te zijn over roken en over hoe je er mee kan stoppen.
Het nieuwe aan dit instrument is de combinatie van veel informatie over zowel roken als stoppen met roken en de modulaire opbouw met praktisch bruikbare presentaties, clipjes en quizvragen, helemaal op maat van een les of een schoolactiviteit.
Meer informatie

Film "Thank you for smoking"

Wie een beklijvend verhaal over de tabaksindustrie wil zien, zal de film 'Thank you for smoking' zeker waarderen. Nick Naylor werkt voor het sigarettenbedrijf Big Tobacco als professioneel lobbyist. Hij wordt onder vuur genomen door gezondheidsactivisten. Maar Nick gaat in de tegenaanval en beschikt over een grote gave: een vlotte babbel waarmee hij alles en iedereen omver weet te praten. Zelf begint Nick zich echter zorgen te maken over het beeld dat zijn zoon Joey van zijn beroep moet hebben. Info.

Film "The Insider"

In The Insider krijgen we een greep uit het leven van chemicus Jeffrey Wigand (Russell Crowe) te zien. Wigand is werkzaam in de taboewereld van de tabaksindustrie. Wanneer hij op een dag wordt ontslagen, slaan niet vooral zijn stoppen door, maar wel deze van zijn panikerende vrouw (Diane Venora). Wanneer Wigand werk vindt als leraar, is hij ook benaderd door CBS-producer Lowell Bergman (Al Pacino) om enkele chemische tabaksformules te ontcijferen. Het idee rond CBS en diens eigen ontslag brengen Wigand op het idee zelf uit de biecht te klappen en de geheimen rond de tabaksindustrie de wereld in te gooien. Terwijl ze door de nodige autoriteiten worden tegengewerkt, werken Bergman, Wigand, maar ook 60 Minutes-presentator Mike Wallace (Christopher Plummer) aan de aflevering rond roken, waarin wordt beweerd dat de tabak producerende bedrijven op de hoogte zijn van het feit dat hun product verslavend is, alsook wordt aangetoond dat de bedrijven er zelf een stof inbouwen waardoor hun product nog meer verslavend zou worden. Uitstekende thriller uit 1999. Info.
 

Spelen

Smoky Goose Game

Smoky Goose Game is gebaseerd op het klassieke ganzenbordspel. Het is echter niet zomaar een ganzenbordspel. Er zijn 6 soorten vakjes in het spel. Aan 3 soorten vakjes zijn opdrachten verbonden. Het kan gaan om een kennisvraag, een doe-vraag of een discussievraag. Wordt een kennisvraag juist beantwoord of een doe-vraag correct uitgevoerd, dan gebeurt er niets. Bij een fout antwoord of een niet goed uitgevoerde doe-vraag, gaat de pion 3 vakjes achteruit! Daarnaast zijn er nog een andere soort vakjes: (on)geluksvakjes. Zij kunnen de spelers vooruit helpen door hen 10 vakjes vooruit te sturen, maar kunnen evengoed roet in het eten gooien door de spelers 10 vakjes terug te sturen of een beurt over te doen slaan… Met plezier bijleren dus.
Het Smoky Goose Game kan gratis uitgeleend worden aan scholen en andere organisaties die werken met leerlingen van 12-14 jaar. Het spel duurt ongeveer 90 tot 120 minuten en is een leuke manier om te discussiëren, maar ook na te denken en kennis op te doen over roken en de nadelige gevolgen ervan.
Bestel nu (produktcategorie roken)
 

Tentoonstellingen, voordrachten en toneelvoorstellingen

Voordracht over roken voor jongeren - 2de graad secundair   

Ann Wachters is laaiend enthousiast over de voordracht ‘een teer onderwerp, geschikt voor nicotieners’ van professor dr. Filip Lardon.
Ann, lerares in het Sint-Ursula Instituut te Wilrijk: “De afwisseling in werkvormen, de betrokkenheid van de leerlingen en de interessante info op maat, maakt deze voorstelling tot een boeiende ervaring”. De leerlingen treden haar unaniem bij: “Dit is het duidelijkste beeld dat ik ooit kreeg over de gevolgen van roken”.
Wil je ook een voordracht organiseren? Mail filip.lardon@ua.ac.be of tel. 03 265 25 76
Lees de reacties van de leerlingen van Ann Wachters   
Alle info over de voordracht

Workshop middelengebruik

De dienst gezondheidspromotie van het Onafhankelijk Ziekenfonds biedt een workshop rond 'middelengebruik' aan die is opgebouwd uit een interactief en informatief gedeelte. Tijdens het interactief deel praten leerlingen in kleine groepjes rond de thema's roken, drugs en alcohol. Aan de hand van reële situaties leren leerlingen op een bewuste manier deze problematiek kennen.
Na het interactief gedeelte volgt een informatief deel rond de thema's roken, drugs en alcohol. De school kiest zelf welke thema's men graag behandeld ziet. De powerpointvoorstelling is op die manier opgebouwd dat leerlingen veel kans krijgen op eigen inbreng. Op die manier is iedereen actief betrokken bij de workshop.
De school heeft de keuze tussen de interactieve workshop, de informatieve workshop of de combinatie van een informatief en interactief gedeelte. Een workshop duurt één lestijd. Indien men graag de 3 thema's (roken, alcohol en drugs) belicht ziet, wordt een tijdspanne voorzien van anderhalf tot 2 lestijden.
De kostprijs van een workshop is 40 euro + verplaatsingsonkosten.
Meer info    

Toneelstuk 'ROK - Roken, onzin en andere kankers'

In ROK wordt het levensverhaal verteld van Julius Verstrepen.
De voorstelling start als Julius Verstrepen naar de dokter gaat omdat hij erg moet hoesten. De dokter controleert hem en adviseert om röntgenfoto’s te laten nemen. Als de foto’s genomen zijn moet hij ook een CT-scan laten nemen.
Tussendoor vertelt hij:
- hoe hij is begonnen met roken
- dat zijn moeder niet wilde dat hij rookte
- dat hij verliefd was op een meisje en dat zij wilde dat hij stopte, maar hij kon niet stoppen met roken
- dat hij ging solliciteren en dat ze vroegen waarom hij rookt
Na de CT-scan blijkt dat hij longkanker heeft. Hij laat zich opereren, maar blijkt nadien uitzaaiingen te hebben. Hij krijgt radiotherapie en sterft. Tussendoor vertelt hij dat zijn 1ste werk een job was voor de tabaksindustrie waarbij hij moest proberen om jongeren te laten roken.

Het toneel is goed, begrijpbaar, met humor, goed gespeeld (2 acteurs man+vrouw). De actrice is moeilijker begrijpbaar zonder micro (haar stem draagt niet zo ver). Vrij professioneel maar beperkt van belichting en special effects. De meeste aspecten m.b.t. tabakspreventie zijn opgenomen.
Duur: 1 uur
Kostprijs: 900 euro (uitkoopsom) + 150 euro (Sabam) + 6 % btw. Voor een tweede voorstelling op dezelfde dag en plaats bedraagt de uitkoopsom 850 euro
Meer info 

Smoor

Een educatief theaterproject over roken. Doelgroep 6de leerjaar basisonderwijs, 1ste jaar secundair onderwijs.
Professor Nicolaï is tabakoloog en houdt samen met zijn assistente Bernadette voordrachten over de schadelijke gevolgen van roken.  Aan de hand van veel foto’s, video’s en allerhande prularia toont hij wat roken met het lichaam en de geest doet. Op die manier probeert hij jongeren te sensibiliseren om niet met roken te beginnen. Maar Bernadette komt te laat en er is iets met haar waardoor de voordracht van de professor bijna in rook opgaat. Op een interactieve en zeer visuele manier komen jongeren in contact met de gevolgen van roken.
Meer info